Algoritma İçin Üretmek: Hepimizin Düştüğü Tuzak

Algoritma Seviyor Diye Herkes Ne Yapacağını Şaşırdı!

Son yıllarda içerik üretimi hiç olmadığı kadar arttı. Her gün milyonlarca fotoğraf, video ve fikir paylaşılıyor. Ama bu artışla birlikte tuhaf bir şey de oldu: Herkes üretmeye başladı ama ne ürettiğini tam olarak bilmeden. Çünkü artık çoğu karar, “ben bunu seviyor muyum?” sorusuyla değil, “algoritma bunu sever mi?” sorusuyla veriliyor.

Bir paylaşım yapmadan önce ilk düşündüğümüz şey artık içerik değil, performans. Ne kadar izlenir, ne kadar beğeni alır, keşfete düşer mi… Bu düşünce biçimi zamanla üretimin doğasını değiştirdi. İnsanlar kendi içlerinden geleni paylaşmak yerine, daha önce tutmuş olanın benzerini üretmeye başladı. Çünkü sistem bunu ödüllendiriyor. Tanıdık olanı, tekrar eden formatları, belirli kalıpları öne çıkarıyor.

Bu durum kısa vadede işe yarıyor gibi görünüyor. Daha çok görünürlük, daha fazla etkileşim… Ama uzun vadede başka bir şey kayboluyor: yön duygusu. Çünkü sürekli dışarıya bakarak üretmek, insanın kendi sesini duymasını zorlaştırıyor. Bir süre sonra neyin gerçekten “senin” olduğunu ayırt etmek güçleşiyor. Her şey biraz doğru, ama hiçbir şey tam olarak ait hissettirmiyor.

Algoritmaların çalışma mantığı aslında çok basit: Kullanıcıyı platformda tutmak. Bunun için de en güvenli yolu seçiyorlar. Daha önce işe yarayanı tekrar göstermek, tanıdık olanı çoğaltmak, riski azaltmak. Bu da doğal olarak içeriklerin birbirine benzemesine neden oluyor. Farklı olan değil, “tanıdık gelen” daha çok yayılıyor. Ve böylece herkes, farkında olmadan aynı şeyi farklı kişilerden üretmeye başlıyor.

Bu noktada ortaya çıkan en büyük sorun, üretimin bir refleks haline gelmesi. İnsanlar gerçekten bir şey söylemek istedikleri için değil, görünür kalmak zorunda hissettikleri için içerik üretiyor. Bu da zamanla bir yorgunluk yaratıyor. Sürekli paylaşma ihtiyacı, sürekli üretme baskısı… Ama içi dolu olmayan bir üretim, ne kadar görünür olursa olsun tatmin etmiyor.

Aslında mesele algoritmalar değil. Mesele, üretim sebebimizin değişmesi. Eskiden bir şey paylaşmak, ifade etmekti. Şimdi ise çoğu zaman performans göstermek. Bu fark küçük gibi görünse de, yarattığı etki oldukça büyük. Çünkü ifade etmek özgürleştirir, performans göstermek ise baskı yaratır.

Bu durum sadece içerik üretiminde değil, ürün dünyasında da kendini gösteriyor. Birçok marka artık “insanlar neyi seviyor?” sorusundan çok, “ne daha çok satıyor?” sorusuna odaklanıyor. Bu da ürünlerin giderek birbirine benzemesine neden oluyor. Güvenli olan tercih ediliyor, riskli olan eleniyor. Sonuç olarak ortaya kusursuz görünen ama karakteri zayıf parçalar çıkıyor.

Lofuta bu döngünün biraz dışında kalmayı seçiyor. Çünkü her şeyin herkese hitap etmesi gerektiğine inanmıyor. Bir şeyin gerçekten değerli olması için herkese ulaşması değil, doğru kişiyle buluşması gerektiğini düşünüyor. Bu yüzden üretim sürecinde “ne daha çok satar?” sorusundan çok, “bu gerçekten iyi hissettiriyor mu?” sorusu daha belirleyici oluyor.

Doğal kumaşlar, el emeği detaylar ve sade formlar… Bunlar trend olduğu için değil, anlamlı olduğu için var. Çünkü bazı şeyler hızlı tüketilmek için değil, zamanla bağ kurmak için üretilir. Ve bu tür parçalar, algoritmanın değil, insanın içinde karşılık bulur.

Sonuç olarak bugün belki de kendimize sormamız gereken soru şu: Gerçekten ne yapmak istiyorum? Çünkü herkesin yaptığını yapmak kolay. Ama kendine ait olanı bulmak biraz durmayı, biraz düşünmeyi ve bazen de algoritmayı değil, kendini dinlemeyi gerektiriyor.

Ve belki de tam bu yüzden, gerçekten akılda kalan şeyler hiçbir zaman “en çok görülenler” değil… en çok hissedilenler oluyor.